replika telefonlar ve islam bilgilerim34 sizlere en güzelbilgileri yaazan replika telefonlar dediki Henüz doğmamış ana karnındaki çocuk (cenîn) lara gelince Zq mezhebi hariç diğerleri onun için fitre ödenmesini gerekli görmezler. Anç med b. Hanbel, gerekli olmasa da onun adına da fitre ödenmesini gü2^ ki^ ben de şahsen böyle düşünürüm. Sağlıklı bir doğum ve onun doğar ( dünyasında kendini bekleyen bir sevabının olması güzel bir şeydir.2- Fitrenin Vacip Olma, Ödeme Vakti Ve Fitrede Aracıl Vekâleta- Fitrenin Vacip Olma Ve Ödeme Vakti
Fitre Hanefilere göre bayram sabahı fecir ile (tan yeri ağardığınc olurken diğer üç mezhebe göre ramazanın son günü güneşin batması farz hale gelir ki bu üç mezhebe göre fitre fazdır. Ancak İmam Mâlik e başlangıcı yönünde iki farklı görüş vardır. Bu başlama süreleri bun doğan veya ölenlerin mükellef olup olmama durumlarını da etkileyec
Ödeme vakti: Bayramdan bir-iki gün önceden başlayarak bayra vaktine kadar olan sürede fitre “edd " olarak yerine getirilir, görüşü yaı dan öncesi ve sonrasını dile getiren görüşler de ortaya çıkmıştır. Hanef çıkan ve onlarda fetvaya da esas olan görüşe göre fitre, ramazanın birlikte ödenebilir ve bayram gününden -ki bu 1 gündür- sonraya kal
Bütün bu görüşler için bak. Y, Kardavî. II, 925 vd.; V. Zuhaylî. II, 903-905; el-Ce-Bilmen, İlmihal, 361 vd.; Mehmed Zihni. Nimet-i İslâm, 717-718; TDV, İlmihal, 1,
FİTRE: FITIR SADAKASI Ve GÜNCEL MESELELERİ
ümlülük devam eder ve ilk fırsatta ödenmesi gerekir. Bence sonraki ödeme k “kaza” olarak düşünülmelidir; çünkü bu zekât gibi olmayıp onun bayramla ilişkisi vardır ve o da belli bir gündür. Ödeme zamanının başlangıcı itibariyle, ı/er’deki görüş de genelde böyledir. Mâlikî ve Hanbelî’lere gelince onlara ; fitre ancak bayramdan bir-iki gün öncesinden verilebilir. Bu son üç mez-e göre özürsüz birinci günün akşamından sonraya bırakılan fitre artık kaza ak ödenir. Hz. Pe\^gamber (s.aj’in uygulamasında fitrenin, birinci gününün îhı, sabah namazı ile bayram namazı arasında verilmesi vardır. Burada ilgil islerde ifade edilen; \^oksulun ihtiyacını giderme, gibi bir amaçtan yola çıkar hler onun bayramdan bir-kaç gün öncesinde ödenmesini teşvik etmişlerdi ;hnda bu, Sahabe (r.a)’nin de tutumu olmuştur*.
Peygamber fitrenin bazı konumlarını dile getirirken onun zamanına c vererek şöyle demiştir:
“Fitre, oruçlunun boş ve çirkin sözleri için onları temizleyen bir temizlik, yc sul için de bir yiyimliktir. Kim bayram namazı öncesinde onu öderse bu on için makbul bir sadaka-i fıtır olur. Kim onu bundan sonraki zamana bırakı artık o her hangi bir sadakadır”^.
iste özel bir sadaka olarak fitrenin hikmet ve sevap açısından diğerlerin bir yeri olduğu anlatılarak bu açıdan onun özel zamanına dikkat edil: înde bir uyarı yapılmıştır.
b- Fitrenin Kurum Aracılığıyla Ödenmesi, Kurumdaki Gecikmeler ve Fitreyi Herkesin Bizzat Kendisinin Ödemesinin Önemi
bl- Fitrenin Bizzat Kurum Aracılığıyla Ödenmesi Ve Kuru Gecikmeler
Fitrenin bir kurum aracılığıyla ödenmesi durumunda kurumun on I olması mükellefi sorumlu hale getirmez. Gecikmelere zaruretler y ileceği gibi bu, ihmalden de kaynaklanabilir. İhmal durumunda araç
İSLÂM'IN DAYANIŞMA - PAYLm^.>„
sov^-lonobilir. Şu kadar var ki Zekât fitre gibi yalmz belli bir güne ilişkin dan oıada nispeten daha rahat hareket edilebilir. Günümüzde, gelişmiş nik imkanlarla hesaplar ve meblağlar bir anda dünyanın her
fitrv vt?hlebilir, görüşünden de faydalanarak onu erken bir dönemde
teslim etmelidirler; böylece onların fitreleri bayrama girerken fukaraya olur. Orucun fidyesine gelince o fitre gibi olmayıp daha geniş bir zartiğ, "
yılabilir. Zekât ve Fitreyi sadece kurumlar aracılığı ile ödemek, birebir
yakın ilişkiler açısından uygun düşmez. Toplumsal kaynaşmada yüz yüze l ilişkiler çok önemlidir ve bu hiç ihmal edilmemelidir. Kurumlar da elbet ^ şamayacağımız yerlere ulaşırlar. Her zaman bizim kendi elimizle ödeyecç,^.^ bir fitnemizin olması güzel olur.
52- Fitre ve Diğer İbadetlerin Kişinin Bizzat Kendisince Eda meşinin Önemi
Burada Fitre vesilesiyle bir nebze de diğer ibadetlerin duram'j''3 mek. bir bütünlüğe varmak açısından uygun olacaktır. Fitre bir ibacic': dan. ister doğrudan yoksul kişi ve ailelere ister aracı kuruma olsun fin\; durumu müsait olan mükellefin bizzat kendisi tarafından götüRilup cc -xl olur. Eş ve bir de fitre sorumluluğu altına girmiş evlatların da kcr.:i )izzat kendi elleriyle ödemeleri de böyledir. Fitrelerini bizzat kendi z; snler hem onun manevî hazzını daha çok içlerinde duyar v e hem .
? yerleri tespite yönelerek bu yolla çevresiyle ilgilenme gibi bu ahlakı davn elekesi kazanmış olurlar. Asker, öğrenci, işçi vs. kim ve nerede olurlarsa ol ■ gençlere kendi fitrelerini kendilerine verdirmek onları bu açıdan eğitme fara kişilik kazandırmak bakımından önemlidir. Ancak aile, fitrelerini top yere, bir aileye vermeyi uygun görüyorlarsa bu da güzeldir. Bunu aileni ?rgen gençlerin de katılımıyla kendi içinde kararlaştırması, yukarıda söyle ibi, onlara, görüşü alınan şahsiyetler olarak bakılması açısından da önen
İslam Dininde temel ilke olarak, malî olmayan ibadetlerde, aracıs
FİTRE: FITIR SADAKASI Ve GÜNCEL MESELEl.ERl
kişiliktir ve o bu kimlik içindedir. Malî olanlarda ise aracılık/vekâlet caizdir ve buna da çokça ihtiyaç olur. Bu yolla fitre elbet caizdir Ancak büyüklerin hiç sormadan eş ve çocukları adına onların fitresini ödemeleri yerine kendilerine bunu ödemelerini hatırlatmaları eğitici olur. Bu yolla onlar bu ibadetin bizzat sorumluluk bilincini kazanırlar. Hanefîler’de eş ve büyük ergen çocuklann fitrelerinden koca ve velilerin değil bizzat kendilerinin sorumlu tutulması bu açıdan önemlidir. Burada Hacc'a gelince o bir yandan bedenî ve bir yandan da malî olması dolayısıyla onda vekâlet caiz görülmüştür. Ancak ibadette bazı manevî boyutlar vardır ki onlar, ibadetin bizzat kişinin kendisi tarafından edası ile elde edilebilir.
Aile ve çok yakın akrabalar arasında, az önce değinildiği gibi, diğeri adına fitre vermek caizdir. Burada dikkat çekmek istediğim şey ise bunun ötesinde, sorumluluk bilincine ve bu ibadeti bizzat eda ederek onun manevî hazzına daha fcizla erme ve bu vesileyle insanlarla yüz yüze sıcak ilişkiler içinde olma, kişilik kazanma gibi bu üstün niteliklerin fırsatlannı yakalama meselesidir.
C- FİTRE MADDE Vc ÖLÇÜLERİ Ve KIYMETİYLE ÖDEME
1- Fitrede Ölçü Alınan Gıda Maddeleri, Ölçüsü, Yeni Ölçüler Belirleme İmkânı Ve Seçenekler Sunma
Kaynaklarda Peygamber (s.a) döneminde fitre mükellefiyetinin, yiye iaddeleri olarak; kuru hurma, arpa, kuru üzüm ve akıt (kurutulmuş lor v eynir; kurut/keş) olmak üzere genelde bu dört çeşit madde üzerinden 1 Içüsünde ödendiği hadis ve haberleri çoktur. Bunların yanı sıra bazı hı îrde o dönem için çaudar veya dan (: süit) dan da söz edilir^®. Peygar önemi için buğdaydan söz eden ve onun ölçüsünü yine ötekiler gibi 1 eren hadisler de az değildir. Buharı, Müslim ve diğer bazı kaynakların ttiği bir haberde Ebû Sa İd el-Hudrî (r.) kendilerinin Resûlüllah dön e buğdaydan da İ Sâ’ fitre ödediklerini anlatır. Ancak onun bazı ifadı
-70.Zekât. 17-18; İbn Mâce, Zekât, 21; Nesâî, Zekât, 36, 41; Bu
gelen, iki ayrı rivayetten birinde de yer almatM^v........
doğru tespit olduğu görüşü de yer alır^^ Buharı, Müslim ve bazı kayn fitre söz konusu olduğunda buğday için “ta 'âm” tâbiri de kullanılır ki kaynakların onu doğrudan kendi adıyla dile getirdikleri görülür. Tirmizî’deki bir hadiste buğday (kamh) ölçüsü 1 Sa ' olarak gösterilir da onun ayrıca ta'âm olarak da adı geçer. Burada Hz. Peı^garnbe konusunda bilgilendirmek için Mekke bölgesinde görevlendirdiği b ilgili duyurusu yer alır. Nitekim İbnu’l-Esîr (Ö.606 h), ''ta'âm'' tabi için de kullanılsa da, özelde onun dilde buğdayı ifade ettiğini yazar hadislerde de bu zaten açıkça görülür.
Bu yukarıdaki sayılanlar bölgede halkın temel gıda maddelı mundadırlar ve kuru üzüm de burada, bu bölgede özellikle meşrub açısından önem taşımaktadır. Bölgede genelde arpa, çavdar türü üretim ve tüketimi yaygın olduğu halde buğday; çok az durumdadır. ber döneminde; buğdayın fitresine ilişkin hadislere gelince burada her hcilde onun ölçüsünde toplanmaktadır. Onunla ilgili bu hadis V( rin bcizılannda ölçü olarak diğerleri gibi 1 Sa’ ve bir kısmında da ölçüsünün verildiği bir vakıadır. Ebû Dâuud ve diğer bazı kaynal alıp sağlık yönünden bazı eleştiriler yöneltilen^** ilgili hadis ve habe Abbâs (r.) buğdaydan yarım Sa’ ve fakat Nesâf deki hadiste de t buğday için, Ebû Sa'îd el-Hudrî gibi, 1 Sa'dan söz etmiş ve burç gelen bu haberlerden en sağlıklı tespitin de bu olduğu görüşüne ye tir. İbn Ömer (r.)’e gelince; Buharı ve diğer bazı kaynaklardaki o, Peygamber’den sonra buğday ortaya çıkınca insanların onu yarı ölçüsüne denk tuttuklarından söz eder. Ancak kaynaklardan ■niz burada bu yarı ölçüye karşı tavır ortaya koyanlar da az olma luradaki kaynaklardan Ebû Dâvud ve Nesâî’de Hz. Ali (r.)’nin 1 iğinde, buğdayın bol ve ucuz olduğunu görmesi üzerine; her şeye denmesi, yönünde bir konuşma yaptığı görülür. Bu habere göre.. replika telefonlar yazdı..
