samsung telefon fiyatları ve ortadogu tarihi bilgilerimiz
bugün sizlere en güzel yazıları yazan samsung telefon fiyatları dediki adı renlen donem, canlımın avnı dcırcrdc kendine ozgu oUn devnrle çakışır. Bu jtfBT *Wvuk baoedan ımparatoHuklan çağı" demek mümkündür. Bu ımpara-buTuğn. en kalahnlığı ve zengini olmakla birlikte en kısa omurlusu ’dâkı Babur Devleti, tartışmasız en çok araştınlmış ve hakkında en gı MM bıduDduğıımuz unparatorluknır. Bunda belki Britanya tarihiyle pavı vardır. Hindistanlı Baburlenn pek çok özelliği Osmanlı ve Met vooetım leklıyle ilişkili olarak venmlı bir şekilde ıncelenebılıı:. «■ıda hanedanm kokcnımn Türk olmasından Pers sıyası kültürüne da-ıwlıklr topiıuBsal örgütlenme ve hukuk
Osmanh gazileri iki yüzyıl boyunca düzenli sayılabilecek savaşlar soı\\ıs;^ cc batıdaki gayrimüslim komşularına karşı zafer elde etmediler, Xı\add\i^ ğcr Türkmen beyliklerine karşı da başarılı oldular, en azından onlanl»^ altına alamasalar da topraklarını büyüttüler, öte yandan Safcvıleı, Mi,, Hanedam'nı 150Tde aniden tahttan indirerek sadece bir yıllık bir suk^ nırları kesin olarak belirlenmiş bir alanın hâkimi oldular. Devra\d\kknic»t pisini değiştirip kendi kullanış biçimine uyarladılar. Ancak Safevi Yonmui: geçmesi sadece bir hanedan değişimi hatta eski politik kadroların yenmııı alması değil, aynı zamanda bizzat İslamiyetin ortaya çıkışından b«n vî^» büyük dini devrimdi. Islamı güdülerle yapılan gaza, büyüyen Osmanlıbu* nüyle ideolojik açıdan hizmet ediyordu. Satevi tebaasına Şiilik dayatıldıç ise, siyasi yönetime hizmet eden yeni bir dim taban, Safevi Hanedanı buyuk bir ideolojik etki yarattı. Kitlesel din değiştirme konusunda b\ı benzersiz politikanın gerekliliğini anlamak için, ISOO'lü yıllardaki MiisS» Ict yapılannın ana özelliklerini değerlendirmemiz gerekir.
11. yüzyılda Selçuklu Sultanlığı’nın ve 13. yüzyılda daha sağlamb ğol Uhanlı Devlcti’mn kurulmasıyla birlikte, orta ve doğu İslam d\y^ bir gosyo-polıtik örgütlenme modeli gelişti. Buna ‘‘TürkAran"' mod Bu terim kısaca, 11. yüzyılda ortaya <;ıkan GazneU ve Selçuklu de\\] kuUamlıyordu. TürkTurkî askeri gücüne ve çoğu lran\\\atın soyAiT ıdâfcolere dayanan bu devletler, Sasanilenn siyaset ve bukumet t canlandırmıştı. Fırdcvsı’nin Farsça yazdığı büyük krallık destam j^İKBfû bafmda Gazne Sultanı Mabmud’a sunması, bu yeni bükü İMpa atarak kabul edilebilir. Krallar kitabı, bilgelik ve yiğitlik i ^ddanyla kahramanlarının kıskançlıkları ve başatw kfaöık için gereken değerlerle meziyetleri belirledi. Otı
Bofitee batıyla imbatı kesilen Osmanlı Oğuzlan Mezopotamya, mıamavtııca, Saferı hareketi sonuçta Iran topraklarıyla sınırlı kaldı !( " da Türkistan a do^ru genişleme girişimleri Orta Asyalı Özbek hanla;, bastınidt Safevıler d<zgııda da Babur Şah ın yem ortaya çıkan devktj,^" cn^eMeııdı. Şah l«nuırın çağrısı dert bir yanda yankı bulmasına rağmer sadece zorlu Sunm rakiplerle kuşatılan bu ülkede uyuldu. Irana yerk^ yem Mınloman imparatorluklar içinde en çok Iranlılaşan oldu. Bunaraı^ çağnya lik destek veren Anadolu ve Azerbaycan Oğuzlarına dayalı ka< dmtfâm diğer bakımlardan da son Müslüman imparatorlukların Iç ise daha yakınken, Osmanljlar Sasanı mirasına sahip çıktığını iddia edeobv^ yaJ yaptianmayı sürdürdü. Bir başka ıronık durum, donemin Batı Asyapu^ !^hname'yt dayanarak anlatan 16. yüzyıl Osmanlı yazarlarının, kendıkrıs. n İran'ın, Safevılen de Turan'm temsilcisi olarak göstermesidir.
Vukan Selim, Şah İsmail'i yendikten sonra yönünü bir zamanlar reffeh olan Sunye ve Mısır'daki Memlûk Sultanlığı’na çevirdi. Budoıe,, maltlarda Portekizlilerin güney denizlerindeki faaliyetinin baskısı altudr rupakUrm denizlere açıimasının, bölgesel guç ilişkileri üzerinde yarartgy etkiyi rmuun bu durum. Batı Asya tarihini belirleyen bu diğer doıniB^ dtf. Portekızhier KızıJdenız'i ablukaya alıp Memlûk refahına buvıık katk:^** kiril baharat ticaretini baltalayınca, buyuk Memlûk süvari ordusu bs m bnşa çıkamayacak duruma duştu. Ellerinde yeterli deniz gucu olmadıcps mda yapdaa savaşa da tam manasıyla alışkın değillerdi. Baharat namın takkn olan Venediklilerden, hatta OsmanlIlardan medet umdular. NknK OiMirfilar HSOler gıh geç bir tarihe kadar Anadolu'nun guneymdrkı lur ıçm mücadele etmişti. Şimdiyse Mcmlûklcr; OsmanlılariD kıa ve bnrut tekncdofisıne ihtiyaç duyuyordu. Safevılcre karş m* dq^ «mrknnf sağlama alan Sultan Selim 1516'da güneye donevv Jkfemkakien Halep ın kuzey inde yenip Suriye’yi ele geçirdi. Ertesi kş# yardım adan orduauyla Ftimın ve Sına üzerinden Kahırc'ye tiefies dişmdakı .Memlûk direnişini kırarak saltanatı atmak en az on yıl daha alacak bir süreçti, bnu^ oğkı Süleyman’a oldukça buyumuş bir ımparatorb^ ' I520*dra 1566’dakı olumunc kadar uzun suren
kullanmasının yanı sıra devlet dili olarak da kullanılıyordu ama buı,^ anadil gıhı değildi.
OsmanlI Hanedam'mn gucu, büyük hır kısmı sarayda yetişip eğın,^ OsmanlI Romalıları grubuna dayanıyordu. Padişahın hizmetkârları bağımsız bir makamda görevlendirildiği zaman, tıpkı saray gibi kolck^,/ ettiği kendi hanelerini kuruyordu; ancak bu köleler devşirme kökenli manii Devleti bir anlamda padişahların hükmedip yönettiği bir yapiob^ edilirse başka bir anlamda bütün bu hanelerin, sultanın yanı sıra yüksek rının hanelerinin bir bütünü olduğu söylenebilir. Butun sistemi sultan vf[|^ makam sahiplerinin bütünü olarak tanımlamak mümkündür. Bu makam rıne dirlik adı verilen gelir kaynaklan tahsis ediliyordu. Sultanın dışmdjK düzme vezir ve paşa, birkaç yüz taşra yetkilisi ile bütün imparatorluğa yaiTj,^ binlerce sipahi bu Osmanlı sınıfını meydana getiriyordu.
Buna karşılık Safevı İmparatorluğu’nun merkezinde karizmatık bırjalir Çaldıranca kadar yenilmez olan ilk şah İsmail, gerek AzerbaycanlI gerek Amd Türkmen yandaşlarınca kutsanmış bir liderdi. Şah İsmail, AkkoyunluTurknır tanlığmdan daha büyük ölçekte bir iç bütünlük sağlayabilmek için şehirli,p( veya koylu, hangi etnik kökenden olursa olsun bütün tebaasını Şiiliğedoikk, bir program başlattı. Safevi tarikatının müritleri zaten İslamın Şii kanadına ti ama kendi ülkesindeki Sünni çoğunluğa dayatılan zorunlu mezhep değı^ıklç. rımcı bir hareketti. Bu hareketin bir veya iki kuşak içinde gerçekleştirilmesi,p» ten dikkat çekici bir tarihi olguydu. Üstelik bu mesihvari hareket belli bırbot sınırlı değildi. Safevilerin çağrısı bütün Müslümanlara hitap ediyordu. Ib. Akkoyunlulardan Safevilere geçişi tamamlandıktan sonra devrim başka .. özellikle doğal destekçilerin hâlâ yaşadığı bölgelere yöneldi. Osmanlı Aniit tik hedefken, Memlûklerın elindeki Suriye de tehdit altındaydı. Doğu İn j Maveraunnehır’deki Türkistan istila edildi. Şah İsmail’le haleflerinin ihtirasa fida Oımanlının ateş gücü, Orta Asya’da sert Özbek direnişi, Afganısa'i^ Baburlerın yükselişi durdurdu. Türk-İran İslam dünyasını fethedip depşnr' amaçlayan hareket, böylece buyuk İran sınırları içme hapsolup bölgesel bırit paracorluğu haline gelirken, mesihvari gayret dizginlenip yok edildi.
Hareketin Türkmen yandaşları başlangıçta oymaklar şeklinde yennitn# ietuniftı. Bu grupların köklerine bağlılığı, eski Oğuz aşiretlerinden bile lalf Siİ9¥i üikeftinin muhtelif yerlerine yerleşen oymakların liderleri valilik yıp' Ommoİi öfTi^nde olduğu gibi Türk hanedan siyasetine uygun davranara^lf*^ a lif tafra yöneticiliğine gönderiyorlardı. Ancak ideolojik dürtü
yüzyılda yurtıtvılen Avrupa tarz.\ modern\e^me pto^rammda, reit»ııv^
*“^*'**^^^alanlar kâtiplik odalarında qa\\^an memurVatvn y anı svta
suplarının da bulunduğu sivı\ ıdarecder stardı. VoVıtıkaVarv yeterince Osmanlı merkezi iktidarı bir kez daVıa tafraya kar^ı edemen o\du, anc^^ç^ bedeli vardı. 18. yüzyılda İsVamın ıdeoloVvVc ortamı olvı^tnrmasıyla, kendilerine “gerçek Osmanlı*” payesini bu^mı^, tafradaki >Avıs\vıwıatı avıw> dan güçlenmişti. İşte bu ortamda gayrimüslimler teVıaa topluluğu olaukki^ yordu. Bir zamanlar ‘‘adıl sultanın^' bütün uyrukları u^ıukullarvıVatıteata'n^
1 800’lcrdc artık. ıbmal edilen, dikkate alınmay an gaytımüsVımlet ıçvcvktik^a^ muştu. Modern tarıVıin başlangıcında, devrimler <;ağmda, OsmarAı gelişmeleri Avrupa’daki yeni ulusal öngürlüV. ortamvy\a.
Avrupa’sında yaşayan gayrimüslim tebaayt, Ns.endv Ncadetım t.ay\tı Nt ierını daha yüksek sesle dile getirmeye te^viV. etti.
Osmanlı Hanedanı reformlar yapıp V.end.irvi yem\eyeteV. ^öü^î\3^k sa\ı kadar varlığını sürdürürken. Saf evi Hanedanı \S. yüxy\\vn ç
^ah Abbas haleflerine son derece gü<^\ü\3İt imparatorVnV ototıtesıNövıi men, sonraki kuşaklar bu mirası <^ar<;ur etti, Kbbas tatabndan bir yapı olarak inşa edilen saray banesı, atpaVvVAatVa ş|ı\mı^bvt ^ddıın eyaletlerdeki desteği xayv£\aymca, K^ç;at\ VaV>i\e\et Sa^evı ayaklanarak tstahan^ı istila etti* Rusya ve OsmauVı ran yararlanmaya çalışıp KafkasVardaVA Salevı eya\ex\et\ue Türkmen destekçisi olan Nadir ^aVv, Mç;anVat\ ^’en\p Rus v karşı savaştı. MutVak gücü eUnc ge<;vr\ş» asVet'ı Vıa^atüit Vat **B; ancak bütün askeıt maVıatetıne V.atş\n Vjüvcv W svşa? Ounlı-Safcvi UşkUenıtdc Agüvs bu dıçtıot oVatalV; 7*pt4ı remu tekUhe,
ıs mjhstU Jdb rmlır» N jı^pet^ htr^r İr 4e^ 0BLtign ıglk^emââi JUtucsfİM kaptacıLan b«r HakdİcMi tçmdem §t^cn htr httjrmk upir^t» kgkMm mm Imâmfordm tpt ha/ı bdirnm^nl^rmm ^nuttat <dârak gardu^u meşimm dazemtz frAaklar vr y^rhr dâ hnİMk^ Oru v^|v zmmmg, komut bdgftndt f^>^unİj|mi| oUn bu çtkmi/İM. f/^ âğmm fmzdt 40 rcfM W%mden fazij dcpidır. Bu b^jmda anlamdır MJ mkjıf^ ffdm mm deroce jpktır VLahjlIrfiifi hayan ^cbrm ıwH(aı^^ tykılm nlmtır rt dukkimLuma burada gıdjyof; duıı vj/ı^rirnm hrMı ıviforda. Metkim bofgekr frhrm occundrkı dünyayla, bizzat dqbk ■MTİTC2 vMicaMyla utnata gr^ıyordu. Mahalkımı ftintfbrısi MHudalrı cvirr briıHbyorda; buıılarm urtfarı komfu mahallfmn İm doMknt Dış dmyadm mmpnen ucnt otan mahaiie Mİctnlen hv k , İkt^tâdkj pht kendi feyhlrnnifi ocorttrtı akında yayıyordu. KaJurc'nı *v. diliflMhnİMndnı btr btn yakiayık ıkı hektarlık bir alan kapbyorii h-» «dg» km cavanndaydı. Bu kuçuk rakam yerd düzeydeki ıdareal|ı kıp^ kjıydda kiMcroldm otnfan nüpeten kan bir nueme kendm tedatüı k ndinlen arawndalrı kıyetef diflulmn gdtşnıeunı ia^ıyordo. Tananfn ■lifiyili fcdhadbfi enâufleierdekı çok küitlı ekonomik akyjfi tmemm çmk çarfdandan ıdnfvyordu. fean Sauragef belli bir üründe mzmtdMfum dmyaçlann karıdagıdıdı bu çaryalan Halep ve Şam hağbandı laı* oiarjk çoücraMfCi^ Bu kuçuk dükkanların dafmda bi add»» , bilim mt hnm oluyordu. MahaUe ortak hayaoo yo^* ^ mmahn düğünler re ftmnederı, yerd bu ı«bau<Bi^
I dua lorculrr ur oauaadmn bayramları hep burada gcrçeklcyıun* ■MH çarpıa bu dmr^ıdır^
^4uma>lar, baharatlar, kı\mctlı madenler, kitaplar- şehrin merkezinde yer alır.
kaynaklı kahve ticaretinin nispeten yakın bir tarihte (17. yüzyılda) ortaya ^ kahire'de, bu ı>le uğradan 62 kervansarayın hepsi Kasaba civarında bulu-^ifdu. Merkezden uzaklaştıksa fazla itibar görmeyen ticaret dalları ve nihayet ^ kenar semtlerinde, köylerden gelen dökme ürünler ticareti (tahıllar, sebzeler, ^Tfler, canlı hayvanlar) ile asık alanlarda yapılması gereken faaliyetler (hasır ve nig üretimi) yapılıyordu. Nahoş veya etrafı kirleten fırın, mezbaha, tabakhane şlıîpsıslef de şehir dışında bulunuyordu. Bu tasnif öyle değişmez gorunuyordu kı, şemada meydana gelen ciddi bir değişiklik, muhtemelen belli bir işkolunun j^nehşımn (merkeze ilerlemesinin) veya gerilemesinin (şehir dışına kaymasının) HüRTgesıydı. Bu tur hareketlerin şehrin gelişmesiyle bağlantısı da vardı. Halep'te l>*t)c.),kahirc'de (1600 c.) ve Tunus şehrinde (1770 c.) tabakhanelerin daha dış nkttian taşınması, Osmanlı döneminde şehirlerin büyümesiyle açıklanabilir.^
Dışı doğru yayılan daireler şeklindeki bu düzen, kapsamlı araştırmalar yapıl-ı^ghrlcnn meskûn bölgelerinde de aynı açıklıkla gorulur. Varlıklı olanlar doğal «ık, d«ı ve ticari faaliyetlerin yoğun olduğu merkeze yakınlık arıyordu (şeyhler vık camınızı bulunduğu mahalleyi tercih ediyordu), iktisadi faaliyetlerin yoğun-10MİİA dolavı nuhısun kalabalık olduğu merkez, buradaki alanların değerinin de ifeık olraay anlamına geliyordu. Bu durum yoksulların burada oturma olasılığı-latadan kaldırıyordu. Dolayısıyla fazla imtiyazlı olmayan sosyal sınıflar çevreye «vnlıvordu. Tunus şehrinde, Jacques Revault’nun incelediği 17 ve 18. yüzyıla aonriaıia malikâneler, şehir merkezinin etrafında dıkdongen şeklinde bir alanı ipitordiL Bina yapılan arsalarla ilgili bir araştırma, bunların alanının merkezli uklaştıkça kuç^ılduğunü açıkça ortaya koyar. Merkez bölgesinde 410, 270 tüliietrckarclık arsalar varken, medınenın çevresine doğru 169, 147 ve 122 \ arsalar goruruz. Alan büyüklüğündeki bu düzenli düşüş, açık biçimde I tosyo-ekonomık statüsünün değişmesine bağlanır.’* 1738-1744 yılları 1 İCâkre'yı inceleyen Nelly Hanna, evlerin ortalama fiyatının varlıklı mer-««yhMideo (20.684 para) daha mütevazı, ""vasat** konutlara geçildikçe azal-41(1.931 para), şehrin kenar mahallelerinde yoksulların oturduğu evlerde iyice para) onaya koymuştur. Bir arsanın yıllık kırası da, bölgeler uzak-TiMı?f«dttfuş eğrisini sergiler -yuz arşınlık hır alan için 171, 76 veya 1“* para.” 4şyy kooııdann kalitesini inceleyen Jean-Claude Davıd, medıne ve kalenin ya-ıtatulu evlerden oluşan bu' bölgenin varlığına işaret eder. Dört yuz "•UtyiBinetrckarelık bir alanı işgal eden bu evlerin ıç mekânları (her bin belli ve o işleve
Ifinzdtr. çeçurncim Laksıatını verdi: ^KaKırt'nın rr ı■r^Hıfcıl^r, Madumaıılane koçak çocaklanm rahjtsız hm lahakhaodmn famndalu atthaiiclcrdc ocuranUr âtmekt€6ar. Bu rahakitaıidma rmıh^ çocuktannıza zarar vm-«m iurk r' wmra oUm da lahakhaacfcr Laımdı, Şan ar|tTİenııdekı ^ ‘ 0^mff padiM^ caaim koirkııyoBank bohmaıı Lstaabui ve Halep aKTkezi tudcumctaı fckna taetekrıyk tlgıkndığııu goste-^ «radde dokalHf btaabai'daıı atanan * takadaki" vaiılenn (pahalar) ^ aoeaHor degddm en anndan Onaank bâkaDfyetmıa A döneminde fdUnoda Kakre valdıp fapan Mnhaımııed Paşa, şe-I trnoıirtnği içmi kalk artfıda kendattnr Ebo’n-. Ycrd olarak aıanaa ycdukler de -^entçen ağası, vak I çontyt haJ olarak kaobfordB. r fcko pcriuİaı olarak gönoek zor oIm da, Mağnbı başkendenn-■M^idar ırardk: Cczayv feknode ^ejk-ıiâ btUd^ Tunus fchnnın ioo fevkim, TraMosYa şeyh mi btUd ve meehs-t hdadJ^ Bunların i varMyabiknz. Mahkeme oaken ınceiendı-, fehm takmlenaı dgılendırm birçok to-. kaddar yıpdM nşaano kalncsı hakkında mzanmanıe akaşm cagrArpto feykıt karşı tedbirler aiıyoc, rahatsızlığa yol f etmaâ iaalfycdcn toonaı ortaya çık» gurukü, koku ve sağ-' ve koMfdbr antmdıkı anlaşmazlığı çözüyorlardı. ICC dacrdığı gibi, kaddann "doktrmı" hakkın* lao vob çıknak avnonh bw tablo çizilebilir.^
19. yiifTika ıluoa yarmna kadar gerçek aniamda ^belediye di, faaiıyetknyle ko yokluğa leiafı eden bol miktarda grup MiMkanan dünyadaki yokluğa siyaset bihmcıler ta-hmymmm koşka bolgdcraıde "tmi topluiB*u meyda* doldarvyorlardk Bmdaroı en önemim, varlığı şehnn kfliayljftıraa cıcarec ve meslek loocalanydı. Bu lon-«t İmmm 100, Şuu «« H«kp'te 160, K^lure'de
^ MhI ymmmm kafMda Şua daki f*yh-6l me^myıh', Tumıs fda bfder bukmayordu. Meskûn bölgelerdeki her kv rai oy—yordu. Kahırt'ımı yuz avanndakı k«ıra-Wk mdmlc—ıiM—ddb vt ronenmı
üzerinde oldukça katı bir kontrol uyguluyordu. Siyası yetkililer dc şeh;, yönetmede bu mekanizmayı kullanıyordu.
Son olarak en çok dikkate almamız gereken konu (ve kuşkusuz bu yönetimini iyi anlayabilmek açısından temel bir husustur), gayet lyı bıl,,^ lamı kurum olan vakıftır (Mağrip’te habus). Bu kurumun şehirlerin orgujL. deki rolü belki yeterince vurgulanmamıştır.^^Dıni amaçlı bağışlarla mey(^ rılen vakıfların gelirleri dini veya hayır amaçlı kurumların geçimi, anıtlar^,, gibi işlere harcanıyordu. Bu kurumların etrafında önemli sayıda ticari (dükkânlar, çarşılar, kervansaraylar, evler, rablar, hamamlar) yer alıyordu, dan elde edilen gelirler de vakıfların çekip çevrilmesini sağlıyordu. Osnun^ zamanında vakıfların sayısında ciddi bir artış yaşandı. Bu tür dini vakıfla^^ oldukları önemle orantılı olarak, bir semtin yenilenmesi, hatta bizzat jehır^ yındeki yenilikler için yerel düzeydeki mülkiyetle ilgili gelişmelere katkıda biliyordu. “Mikro-şehır” düzeyinde, örnek olarak Yusuf Dey’in Tunus'un^ bölgesinde (1610’dan sonra), İpşır Paşa’nın Halep’te (1653) yaptığıçalışımiair. Osman Kethüda’nın Kahire’nin Ezbekiye semtinin gelişmesi için harcadığı (1734) gösterilebilir. “Makro-şehir” düzeyindeyse, 16. yüzyılda Halep medm yeniden biçimlenip büyütülmesini sağlayan dört büyük vakıftan (1544’tclk Paşa Camisi, 1555’te Adılıye Camisi, 1574’te Gümrük Hanı, 1583’teBchran' Camisi çevresinde) bahsedebiliriz. Kahire’de İskender Paşa (1555 c.), Rıdvır:' (1640 c.) ve İbrahim Ağa’nın (1650) benzer ölçekte girişimleri şehrin guncvdf büyümesini sağladı. Vakıf / habus kurumunun, bu şehirlerde kalkınmanın iş lenmesındckı baş araç olduğunu söylemek abartı olmaz. Oryantalistlere gort derece kotu yapılanmış ve kötü idare edilen bir şehir, nasıl oluyor da sadect lığını sürdürmekle kalmıyor, aynı zamanda Osmanlı döneminde yaşanan hii gelişmeden nasibini alıyordu? İşte vakıf kurumunu dikkate almak,oryantali^ şehir kavramı içindeki en inatçı çelişkilerden biri olan bu sorununûflt m çözmemize imkân vcrır/^
Grabar. ‘Reflexıooa on the Srudy of Islamıc Art’, Muq*jrnjs, 1 (19H^>. s. r
Abdri NotK, Introductıon â l’Htstotre LJrbaıne, Bevrut, 1981, s. \ss tarafuKİan 1982'dc Beyrut’ta öldürülen bu parlak Lübnanlı bılımmsaıiı^, kavramLarmı benimsemişti. *
Ro0er Le Touraemı, Les vtiles musulmanes de l'Afrıque du Nord, Cezayıt. IS*;"
%mm at Hjdrp hakkındakı çalışmaları yanında, (diğer yayınlarla bırlıktei bVz . mm Mer\ BEO, 4 (1934i.
M. Oerpet, Le Catre^ s. l'^8-180; J. Sauvaget, Alep, s. 239.
Le TotunKMi, Les tnlies musulmanes, s. 20. G. Marçaıs, ‘L'urbanısme tnusulmaii\^
J. Sacnra^., Aiep, s. 247.
J. tRculcrsac, Paysans de Syne et du Proehe-Ortent^ Paris, 1946, s. 86-88. K>"rKiy mardan, ’AnDoche'.
İSerrt Boyer, La vte guaiuiıenne â A/ger, Paris, Hachcttc, 1963, s. 49.
J. Sauvaprt, ‘Eaquısse\ s. 455-6; Alep, s. 248. j. Ssevapet, ^Eaquıssc\ s. 455—6; Alep^ s. 247-248.
G, mtm Gruncbaum, ‘Strueture*, muh. s.
Barıda akbma, Max van Bcrchcm ve Jcan Sauvaget gibi büyük bı\gm\crm •Ahi Yımif Ahmed ve Halıd Moaz gibi Arap bi\ımınsan\an geliyor.
H- A. il Gtbb TC H. Bowcn, Islamıc Society and the West, Oxtord, 2 cilt, ISSÖ-bV V. Hamphıryv, Islamıc Hıstory^ s. 231.
0.GcaİMC. ^1UfiexK>ns*, s. 8.
Jrı Clmrir Garcm, ‘Habıtat mcdıcval et hıstoirc urbaıne’, Paldts et maisom duCj
1.t^oşme mmmekmke içukIc, Pans, 1982, s. 216.
CknÂkie bkz- J. re J.-C. Balty, ‘Lc cadre topographıque et bvstonquc' \<imdt,V^ CoBoşme Apmmit de Syne, Brüksel, 1969. Aynca bu konuda, düzcnicnctı Vm V wmtmdam «ezkr ıçm, bkz. La Syne de Byzance d rislam, yay. baz. P. Camvet vc^ İ992. Yakm zamanda bu konudaki bir gözden geçirme ıçm, bkz. ],W^ The Dedme amd Fail of the Roman City, Oxford VJmvcrsıty Press
Bk^k^rtl^rİM Orrat yKvTrupst'nın fa^nhı durumund^kt Osmaın-yrmMİş^Mİcr s^oniMcti toprsik. Ic^yıpl^n yaşjım^yâi b^şl^dalar. r ATc#r»/ Ftom^ Imp^r^rorluğiu^ 152.9 ve 1683’re akı kez
____ i^naiBeVF s^-w%xn<iu. ve l€>89’cLa süren yemlg^ilerden sonra Osmanlı
^t-tmtustHJU-j^^rls» hZdrtoti^^ j\nti^şm^st'm imz^latd». Bu anria^^ma so-
ffirrt^/gr esr mjretİM .M^kın hır ^^tm^ndır ellerinde rurrukiarı Xiac:arısran'ın ^ ^ ^ /rnûJumntmu, Tntnsıiv^ny'sı (Eirdell ve Podoly^sı'yi kjıyhetrıler.* f a.Anwf1b* Sn^nıJc Perro (1 hS2—î '^2SI., sıc^k denizlere çıkış kapısj ol-
^mer^ -4asg^ £>enLZt'nı lÂcı kez ele geçirmeye çalıştı. Burayı olmjıs^ da İran'ın yf^Jr ifftâi »tmâİen hedffeyt I ^2î—l~^Z2"de ele geçırmey't başardı. Iş^^l sonucu fğftâtm İrma tpe^m€İe jLzzlmji oldu. Bu durum sonuçta^ 1S81 yılında Halep'te İmrdu^u LevMnt ^ırketımn ttl^s etmesme yol açtı.'Aydınianma savunduğu retormlan h^y’^r^ geçiren II. Katenn^ döneminde i hS'de h^^^yrjp / -I'reki Kuçuk İCavTiarca Antlaşmasıyla ,g0t/m Osmjuılj Impjiravorluğu'nu yendi. Türkiye'nin hâkimiyetini
gp0tmru RusJmt Kınm^t 1 ^SJ'te ilhak etti. Osmanlı Oevletı açısından bu AMgda^masi \via kavhertiğı topraklardan daha ağırdı; zira Karlotça*da rsfMİa^ roprakLar ehnden çıkınıştu oysa Küçük Kaynarcamda Mas-idtnm topraklar verüdı.* l“^89'da gerçekleşen Fransız I>cvnım,
nn/m dtnı^itJcTenieT vc karşı alanlar şeklinde ikiye boldu. Osmanlıiar
boİütuneden yararlanamayacak kadar zaydlamıştı. jJr IS. yûzyıkia CHmanhlara karşı harekete geçti. IranU istila eden nitr I ^JO^knn başında Satevı şahını tahttan indirmişti. Buna kar-htmtn aşırer reisi olan Tahmasb Kulu Hancın rSai^ı hakumdan ^fesmde tahtı tekrar ele geçurdihe Tahmasb Kuiu Han ıJcnda-^igr\&i/rrF şjJıını I ‘^36*cbı tdirtMn mdtrcrdi N^dir Şdı Nmdir
yalanan iktidar çekilmesine benzer btr kurupüfi^ * II nsnlda b« kuniplaşmanın taşra siyaseti ve vonetımı uzemv^ aaıûcAa tumta 9orr daha s*ıkıciTdı. Neredeyse burun taşra valıiermm Itt^^ ra aadrazamdan ra da kuJar ağasından destek sağlayan bir adau^ Olrviecı kohlerm kesImesL. toprak kayıpları ve topİınaD raMKS gibi acdenlerie gelirlerin azalması sonucu, ılctuadıaç^^ kmm dnmtrlıydı. Maafii askerlerin ve memurların sayıııo:-bnşa^amasına yıd açıyordu. Asya ve Avrupa arasındaki kervan ik ■r Bmomı’aa dolaşan deniz rocalanna kayması sonucu devlet
hm iritibrkım hm arara gelmesi Osmanlı Devlen uzennde mej lİ vîoyıya taşrada devlete karşı muhalefenn tabanı
wt verd aşiret bderien ayaklanma çıkarırdı. Oyu 18.)^ oformesuıe meydan okumaya başladı. Buyuk eyaİetkrğı ortaya çıkn. .Niıstr'm £uiı hükümdarı olan Memlıkleı, ür fmrr Cmncy S«rryc*de valilik yaptılar. Bedeviler giderek daiu bo*» ■Vrmtmıran Itsnmadasa'mn merkezmde V'ahhabı Suudlanü oih^ tauavroir tankadanna karşı dini bir mey dan okunu
^crcl Kökenli Evalet Valiler
Arap rraledeniMİc valilerin çoğu Türklcrdcn Kçıiıyoniı AnpcakoMiaa yerel kıştlen vali atama şeklinde yem bir eçia oformesı zayıfladığından, nufuzlu ayan «emi^ naşref veren Istanburdakı adamlan vasttasrlat^ alıyoriardı.
Aam Aâeu mm mrmHfdmn, 18. yüzyılda ve 19. yüzyıl başındı;
fav fwr kovunca Şam eyaleti ve diğer Sunyetyako vmIMt mpolar l^anbul da Halil Elendi adlı bv ıraaA^ dcfctk «li^mışD.ilk zamanlarda çoğu vahhr^ hm aileye sıetucıp bazı vabler uzun dönefskr mâHşMd •Azm OB dön yıl boyunca ıl~4}-r'* Dedmt Esad Paşa'nın Şam'du pp
F<a<f f*»f■ *yt “krovfu o^u koviu'” F^mH J^A^'«İAn ogtinrT e«iıyor<du v^Anku Bunun «lA^ncia
f hank:xmr€İM^ jrj"recı mu&«<ic:re caiK-ve bc-wsAıy-<ic-rirr ***«j^^ pı*ı%al^ruı avjLrtnı rcien aiee<iılcr*n 90«m Bc^irvıien Iuk: kerva-i ^<ir mryi’İMn ■ jecJen ^^^Whr%<âM kervan
D OsoMzıii ocorMKtnA JEavtâamastndbm ev*irEİcniKİr tkTMİMtxLan p^y jtkmMym, s~aiışan ▼erci avan aı-^Smrksm wmUA mmkMan^ Ajtmpçm koau^arı Sunye halkımn kmu^uBamnr€İu^ ilk kunâm I vrizyıJ ortalannda ele €ftup, bu buiâ^ dMh^ şuan Y^Hivye a<lıvla bı^ Suaun uzmne pdKİışaiı oconcesuıj konuruık ^ İLMpmkulu yreoMçcnlcruu gömdcrdı^
V Bcdm kaknk rerel hır aşiret hden olan 21a-Satâtd-Tiberr^ balgesânde b§r mültezimken yerel bu vaiı knr nfaii Akkjt KjtJcsi^nde kendane kuçuk bu Arap beyl^ içmde iudmMsmjı rağmen, Osmaalılann kemdi ^ui etngı fereİ hıduımdArkkum alma gm^mılenııc kar* ; p^krmh AİMğnbt Askcrlennt re Osmanlılart kjdeiar garrmyoeâvL NfreâcMn I7i0"iardan l*^5^tekı cdumrmdtn somn böigtdckı iktidar boş-ordummun mimyiannduı biri okun Caamr Ahtned ;btb pmşm^ Suydu eymimm we- samsung telefon fiyatları sundu.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder